Werken uit-nood-en-deugd-geboren transities wel?

Column van Daan Vosskuhler

“Van de nood een deugd maken”, luidt het spreekwoord.
Het getuigt van een oer Nederlandse mentaliteit om vanuit de beperking de uitdaging te zoeken, waardoor een positief perspectief wordt geschapen om een problematische situatie te kantelen.

Moeizame transitie
Een mentaliteit die ons land letterlijk en figuurlijk op de kaart heeft gezet, als kwetsbaar kunstland dat een antwoord moest vinden op de bedreigingen vanuit de zee en rivieren.
Dankzij de kunde en technologie die daarbij ontwikkeld werden, zijn we nu een belangrijke speler in het versterken van kwetsbare kustgebieden op alle continenten.
Wat ooit begon als kwetsbaarheid transformeerde zich tot een kwaliteit die alom respect afdwingt.
Ik zou wensen dat dit ook zou gelden voor de moeizame transities binnen het sociaal domein.
Geboren uit de noodzaak om ingrijpende bezuinigingen door te voeren in de sector welzijn+ zorg, werd de legitimatie van dat proces gezocht in ‘meer kwaliteit voor minder geld’, gekoppeld aan de wens dat de burger meer ‘zelfredzaam’ zou worden.
Een opmerkelijke combinatie van top-down systeemdenken en het speculeren op een noodzakelijke mentaliteitsverandering in de leefwereld van de burger.
Het zijn twee buren die vanuit een totaal verschillende achtergrond elkaar moeizaam weten te vinden, terwijl de verwachtingen omtrent hun samenwerking hooggespannen zijn.

Sprong voorwaarts
Neem nu de nieuwe SBI ( Sociale Basis Infrastructuur) aanpak voor de wijken van Amersfoort, die door de gemeente in een zeer korte tijd wordt geïntroduceerd.
Het gaat hierbij om de verbinding tussen de inzet van informele bewonersnetwerken, die actief zijn rond het leefklimaat in buurt en wijk en het werk van de basisprofessionals, zoals sociaal werkers, wijkagenten, leerkrachten en wijkambtenaren. Daarbij wordt de bestaande financiering van het welzijnswerk in de wijken per 1 januari 2017 stopgezet. Actieve bewoners gaan vervolgens samen met de professionals wijkplannen maken die per jaar aangeven waar de inspanningen rond (informele) welzijn+zorg het meest noodzakelijk zijn. Om daarbij ook te bepalen wie dat werk gaat uitvoeren. Op papier een enorme spong voorwaarts in vergelijk met de huidige situatie waarin de welzijnsinstellingen de dienst uitmaakten en bepaalden hoe zij hun professionals in de wijken wilden inzetten. De coördinatie van dat geheel komt in handen van een nieuwe organisatie. Daarvoor is een open aanbesteding in het leven geroepen, die met sneltreinvaart voor de zomer van 2016 wordt afgerond.
Opvallend veel organisatie van buiten Amersfoort doen aan deze aanbesteding mee.
Immers los van de financiële verdiensten is het een klus met een hoog innovatief gehalte, waarmee ook landelijk goede sier kan worden gemaakt.

Bovenwijkse samenwerking
Wie verwacht dat vanuit de actieve wijkbewoners direct na het lanceren van de eerste plannen, eind 2016 , een stroom van initiatieven op gang zou zijn gekomen om te onderzoeken op welke wijze bewoners willen participeren binnen deze veelbelovende transitie, komt bedrogen uit.
Voor veel bewoners is de complexiteit van deze transitie, die gevolgd kan worden op de site van de gemeente eenvoudig te ingewikkeld.
Wat niet wegneemt dat zo’n 95 actieve bewoners uit de meeste wijken van Amersfoort inmiddels aan drie SBI bijeenkomsten hebben deelgenomen. Een positieve opbrengst van die bijeenkomsten is de wens van de wijken om hecht te gaan samenwerken om de stem en de invloed van de burger binnen de nieuwe wijkgerichte aanpak stevig te organiseren. Kortom: een bovenwijkse samenwerking wordt essentieel geacht om van de nieuwe SBI aanpak een succes te maken.
Een logische consequentie van die wens wordt op 11 mei a.s. gevonden in een bijeenkomst waarin bewoners met organisaties die deelnemen aan de aanbesteding voor de coördinatie in gesprek gaan, om vervolgens een advies uit te brengen over welke partij(en) hun belangen het best kan/ kunnen behartigen.
U bent als bewoner van harte welkom op 11 mei a.s. in buurthuis De Nieuwe Sleutel, Noordewierweg 252-1, van 19.00-21.30 uur. Opgave van deelname is gewenst op: burennetwerkschothorst@gmail.com